Noworoczne ozdoby

Drugiego stycznia pojechałam do Bikan-chiku, czyli na tutejszą „starówkę” pooglądać ozdoby noworoczne. Chyba po Tokio pozostała mi mania wielkości i rozmachu, ponieważ spodziewałam się bogatych ozdób, a okazało się, że jest dość skromnie. Ale takie stonowane ozdoby z pewnością lepiej pasują do charakteru miejsca.

Z okazji nowego roku przed wejściem do budynku ustawia się po obu jego stronach kadomatsu albo wiesza nad drzwiami shimekazari.

Ozdoby kadomatsu (kado – brama, wrota; matsu – sosna) wykonane są z gałęzi sosny i bambusa, często z innymi dodatkami, np. gałązkami nadiny domowej (po jap. nanten) lub liśćmi jednego z rodzajów bambusa sasa (po jap. kumazasa)

Brama Muzeum Sztuki Ōhara.

Zbliżenie. Sosna, bambus, nanten (z czerwonymi owocami) i gałązki ume (morela japońska).

Ryokan (tradycyjny japoński hotel) Tsurugata.

Tutaj dodano jeszcze bambus kumazasa.

Ryokan Kurashiki. Tutaj tylko sosna i bambus. Plus shimekazari.

Kadomatsu są drogowskazem dla Toshigami, czyli bóstwa nowego roku. Uważa się, że Toshigami przynosi domowi/rodzinie szczęście na cały rok. Wierzy się, że Toshigami reprezentuje też duchy przodków, a także jest bóstwem pól i gór. 

Ozdoby shimekazari wiesza się na bramie lub na drzwiach domu, aby godnie powitać bóstwo Toshigami. Shimekazari, czyli ozdoby shime. Shime pochodzi od shimenawa, która w religii shintō oznacza świętą linę (sznur ze słomy ryżowej) wskazującą granice świętych, czczonych miejsc, a także odstraszającą złe moce.

Shimekazari mają wiele odmian. Od prostych do bardzo ozdobnych. Oprócz shimenawa mogą zawierać m.in. urajiro (rodzaj paproci, gleichenia japonica, która symbolizuje czyste i uczciwe serce oraz długowieczność), yuzuriha (dafnifilum wielopłatkowe, daphniphyllum macropodum, które symbolizuje ciągłość rodu) i daidai (pomarańcza gorzka, citrus aurantium, symbolizuje dobrobyt i szczęście rodziny).

Zbliżenie. Tutaj paproć urajiro i pomarańcza gorzka daidai.

Muzeum Archeologiczne. Shimekazari z kłosami ryżu.

Proste shimekazari: sznur shimenawa i kłosy ryżu.

Tylne wejście do ryokanu Kurashiki. Zbliżenie na ozdoby poniżej. 

Budynek straży pożarnej.

Kadomatsu wystawia się przed dom pod koniec starego roku, zazwyczaj 28 grudnia, a usuwa 7 stycznia. Podobnie z shimekazari. Pierwsze siedem dni stycznia określa się mianem „matsu-no uchi”. Jest to czas obecności Toshigami i w tym czasie powinno się wymienić życzeniami i kartkami noworocznymi, a także udać na pierwszą wizytę w świątyni.

Ozdób noworocznych nie powinno się wyrzucać do śmieci. Należy je spalić podczas ceremonii sagichō, która odbywa się 15 lub 18 stycznia (w zależności od regionu). Uważa się, że Toshigami na dymie unoszącym się z ogniska powraca w niebiosa.